2 કલાક પેહલા
- કૉપી લિંક
એક સમય હતો, જ્યારે લોન લેવા માટે કલાકો સુધી બેંકની લાઈનોમાં ઉભા રહેવું પડતું હતું પરંતુ આજના સમયમાં લોન લેવી એ ઓનલાઈન ફૂડ ઓર્ડર કરવા જેટલું સરળ બની ગયું છે.
ઘણી બધી બેંકિંગ એપ્સ છે, જે તાત્કાલિક લોન આપવાનું વચન આપે છે. તેમાંથી કેટલીક નકલી એપ્સ છે, જે તમારી અંગત માહિતી ચોરી શકે છે. સાથે જ તમારું બેંક ખાતું પણ ખાલી કરી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં, આજે આપણે ‘કામના સમાચાર‘માં જાણીશું કે-
- ઓનલાઈન લોન લેતી વખતે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ?
- બોગસ લોન એપ્સ કેવી રીતે ઓળખવી?

પ્રશ્ન- શું ઓનલાઈન લોન લેવી સલામત છે?
જવાબ- ઓનલાઈન લોન લેવી સલામત છે. જોકે, આ સમય દરમિયાન તમે કોઈ ભૂલ ન કરો તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે, લોન લેતી વખતે હંમેશા વિશ્વસનીય પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવો.
કોઈપણ અજાણી એપ પરથી લોન લેવાને બદલે, પ્રતિષ્ઠિત બેંકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરો અથવા રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)માં નોંધાયેલી નોન બેંકિંગ ફાઈનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFC)માં લોન માટે અરજી કરો.
પ્રશ્ન: ઓનલાઈન લોન લેતી વખતે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ?
જવાબ- ઓનલાઈન લોન લેતી વખતે આપણે વધારાની સાવધાની રાખવાની જરૂર છે. કેટલીક નાની-નાની વાતો ધ્યાનમાં રાખીને આપણે નકલી એપ્સનો ભોગ બનવાથી બચી શકીએ છીએ. ચાલો આને ગ્રાફિક દ્વારા સમજીએ.

ચાલો ગ્રાફિક્સને વિગતવાર સમજીએ.
એપની માન્યતા તપાસો: લોન માટે અરજી કરતા પહેલા ખાતરી કરો કે તમે જે એપમાંથી લોન લઈ રહ્યા છો તે કોઈપણ નોન-બેંકિંગ ફાઈનાન્શિયલ કંપની (NBFC) અથવા રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)માં નોંધાયેલી કોઈપણ બેંક સાથે સંકળાયેલ છે. તેનાથી એપ્લિકેશનની વિશ્વસનીયતા જાણી શકાય છે.
એપ રિવ્યૂ તપાસો: પ્લે સ્ટોર અથવા એપ સ્ટોર પર અન્ય લોકોએ એપ વિશે શું રિવ્યૂ આપ્યા છે તે જુઓ. તેને મળેલા રેટિંગ તપાસો. તેનાથી તમને ખબર પડશે કે એપનો ઉપયોગ કરનારા લોકોનો અનુભવ કેવો રહ્યો છે.
પહેલા વ્યાજ અને ખર્ચ જાણો: લોન લેતા પહેલા, લોન પર તમારે કેટલું વ્યાજ ચૂકવવું પડશે, પ્રોસેસિંગ ફી કેટલી હશે અને કોઈ છુપાયેલા ચાર્જ છે કે કેમ તેની માહિતી મેળવો.
એપ્લિકેશન કઈ પરમિશન માંગે છે: એપ્લિકેશન તમારા ફોનની કઈ પરવાનગીઓ માંગે છે? જેમ કે, તમારા કોન્ટેક્ટ્સ, ફોટો ગેલેરી વગેરે.
લોન આપવા માટે આ વસ્તુઓ જરૂરી છે કે નહીં તે વિચારો. જો જરૂર કરતાં વધુ પરવાનગીઓ માંગવામાં આવી રહી હોય, તો સાવચેત રહો.
નિયમો અને શરતો કાળજીપૂર્વક વાંચો: તમને આપવામાં આવી રહેલા લોન કરારના નિયમો અને શરતો કાળજીપૂર્વક વાંચો. કરાર કાળજીપૂર્વક વાંચો અને સમજો કે તમારે ક્યારે અને કેવી રીતે પૈસા પરત કરવાના છે.
જો તમે લોનના હપ્તા સમયસર ચૂકવી ન શકો અથવા લોન ચૂકવવામાં વિલંબ થાય તો શું થશે?
સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખો: તમારી માહિતી સુરક્ષિત રાખવા માટે બેંક અથવા NBFC શું કરે છે તેનાથી વાકેફ રહો. ખાતરી કરો કે એપ્લિકેશનમાં ડેટા એન્ક્રિપ્શન છે, જેથી તમારી માહિતી ચોરાઈ ન જાય.
ઉપરાંત, પૈસા મોકલવાની અને મેળવવાની પદ્ધતિ સુરક્ષિત પેમેન્ટ ગેટવે દ્વારા હોવી જોઈએ.
પ્રશ્ન: બોગસ લોન એપ્સ કેવી રીતે ઓળખી શકાય?
જવાબ- શું તમે તમારા પૈસા કોઈ અજાણી વ્યક્તિને આપી શકો છો? તમારો જવાબ હશે – બિલકુલ નહીં. તેવી જ રીતે, કોઈપણ બેંક કે NBFC પેઢી ગ્રાહકોની સંપૂર્ણ તપાસ કર્યા વિના લોન આપતી નથી.
તે જ સમયે, નકલી લોન એપ્લિકેશનો સામાન્ય રીતે સરળતાથી લોન આપવા માટે તૈયાર હોય છે, કારણ કે તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોન આપવાનો નથી પણ તમારી મહેનતની કમાણી લૂંટવાનો છે.
તેઓ તમને ઘણી ઓફરો આપવાનું વચન આપે છે અને કોઈપણ તપાસ વિના લોન આપવા તૈયાર થઈ શકે છે. ચાલો આને પોઈન્ટ્સમાં સમજીએ.
- અવિશ્વસનીય ઓફરો: ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે લોન આપવાનું વચન આપવું અથવા કોઈપણ ચકાસણી વિના તાત્કાલિક લોન આપવાનું વચન આપવું.
- અગાઉથી પ્રોસેસિંગ ફી માંગવી: સાચી લોન કંપનીઓ લોન મંજૂર થયા પછી જ ફી કાપે છે.
- અજાણ્યો કે શંકાસ્પદ ડેવલપર: એપ સ્ટોર અથવા પ્લે સ્ટોર પર એપ ડેવલપરની માહિતી યોગ્ય રીતે સૂચિબદ્ધ નથી અથવા અસ્પષ્ટ છે.
- જરુરથી વધારે ડિવાઈસ એક્સેસની પરમિશન માંગવી: એપ્લિકેશન તમારા કોન્ટેક્ટ્સ, કેમેરા, ગેલેરી વગેરેની બિનજરૂરી ઍક્સેસ માંગે છે.
- વેબસાઈટ કે એપ્લિકેશનની નબળી ગુણવત્તા: વ્યાકરણની ભૂલો, નબળી પેજ ડિઝાઇન, અવ્યવસ્થિત ઈન્ટફેસ અને અધૂરી માહિતી.
- દબાણ અને ઉતાવળ: તાત્કાલિક લોન લેવાનું દબાણ અને વિચારવાનો સમય ન આપવો.
- ઓફિસનું સરનામું કે કસ્ટમર કેર નંબર નથી: એપ કે વેબસાઈટ પર ઓફિસનું કોઈ સરનામું કે કસ્ટમર કેર નંબર ન હોય.
- ધમકીભર્યું અથવા અપમાનજનક વર્તન: લોન વસૂલવા માટે ધમકીભર્યા પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવો.
ઓનલાઈન લોન એપ્સના ફાયદા અને નુકસાન શું છે?
ઓનલાઈન લોનના કેટલાક ફાયદા છે. જોકે, આમાં કેટલાક જોખમો પણ છે. ચાલો આને ગ્રાફિક દ્વારા સમજીએ.

પ્રશ્ન – જો તમે નકલી લોન એપનો ભોગ બનો તો શું કરવું?
જવાબ: જો તમે નકલી લોન એપનો ભોગ બનો છો, તો તાત્કાલિક કેટલાક જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ.
- સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવો: સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ (cybercrime.gov.in) પર તમારી ફરિયાદ નોંધાવો. તમે ટોલ-ફ્રી નંબર 1930 પર કૉલ કરીને પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.
- તમારી બેંકને જાણ કરો: તમારી બેંકને તાત્કાલિક જાણ કરો અને તેમને છેતરપિંડી વિશે જણાવો. જો તમે શંકાસ્પદ વ્યવહાર કર્યો હોય, તો તેને બ્લોક અથવા રોકવાની વિનંતી કરો.
- તમારા બધા ઓનલાઈન એકાઉન્ટ્સના પાસવર્ડ બદલો: બેંકિંગ, ઈમેલ, સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઓનલાઈન એકાઉન્ટ્સના પાસવર્ડ તાત્કાલિક બદલો.
- તમારા ફોનને સ્કેન કરો: કોઈપણ ખતરનાક એપ્સ અથવા સોફ્ટવેર શોધવા માટે તમારા ફોનને સ્કેન કરવા માટે એન્ટી-વાયરસ અથવા એન્ટી-માલવેર સોફ્ટવેર ચલાવો.
- પોલીસ ફરિયાદ દાખલ કરો: તમારા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં છેતરપિંડીની ફરિયાદ પણ દાખલ કરો.
- RBIને જાણ કરો: જો તમને લાગે કે કોઈ અનધિકૃત સંસ્થા લોન આપી રહી છે, તો તમે RBIને પણ તેની જાણ કરી શકો છો.
- નાણાકીય સલાહ લો: જો તમને નાણાકીય નુકસાન થયું હોય અથવા દેવાની જાળમાં ફસાઈ ગયા હોવ, તો નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લો.
પ્રશ્ન- લોન એપ્સ આપણી અંગત માહિતીનું શું કરે છે?
જવાબ – લોન એપ્લિકેશન્સ આપણી ઓળખ, ક્રેડિટ રેકોર્ડ જાણવા, પૈસા મોકલવા, ગ્રાહકો સાથે વાતચીત કરવા અને તેમની સેવાઓ સુધારવા માટે વ્યક્તિગત માહિતી (નામ, સરનામું, પાન કાર્ડ, બેંક વિગતો વગેરે) નો ઉપયોગ કરે છે.
કેટલીક લોન એપ્લિકેશનો જાહેરાત માટે પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ તેમને તમારી પરવાનગી લેવી પડશે.
તેઓ તમારી માહિતી ક્રેડિટ બ્યુરો જેવી અન્ય કંપની સાથે પણ શેર કરી શકે છે, જે તેમની નીતિઓમાં જાહેર કરવામાં આવી છે. જોકે, RBI અધિકૃત લોન એપ્લિકેશન્સ તમારી વ્યક્તિગત માહિતી ગુપ્ત રાખે છે.